Cà phê nguyên chất và cà phê pha trộn
Cập nhật 06/10/2026
Cà phê nguyên chất là cà phê rang hoặc cà phê bột chỉ làm từ hạt cà phê, không trộn bắp, đậu nành, vỏ hay bã cà phê. Các vụ việc do cơ quan chức năng xử lý cho thấy bột "cà phê" trộn bắp, đậu nành rang có hàm lượng caffeine rất thấp hoặc không có caffeine.
Những gì từng bị trộn vào cà phê bột
- Nguyên liệu pha trộn được báo chí nêu: bắp, đậu nành, vỏ cà phê, bã cà phê (Người Lao Động, 2025).
- Đắk Lắk, 2023: đậu nành rang cháy, tẩm hóa chất tạo màu và hương liệu được bán như cà phê bột; hàm lượng caffeine đo được 0,08–0,23%, thấp hơn 70% so với công bố và tiêu chuẩn, và bị xác định là hàng giả. Tỉnh xử lý 6 vụ từ năm 2022 đến tháng 7/2023.
- Tháng 2/2026: Bộ Công an công bố vụ cơ sở dùng bắp, đậu nành rang tẩm hương liệu, phụ gia; mẫu không phát hiện caffeine; khoảng 10 tấn đã được bán ra thị trường.
Caffeine là chỉ tiêu phân biệt
TCVN 5251:2015 về cà phê bột đặt hàm lượng caffeine tối thiểu 1,0%. Hạt cà phê nhân Robusta chứa trung bình khoảng 2,2% caffeine và Arabica khoảng 1,2% (tính trên chất khô), trong khi bắp và đậu nành không chứa caffeine. Vì vậy các kết luận hàng giả nêu trên dựa trên kết quả đo caffeine. Khác biệt giữa hai loài được trình bày tại Robusta và Arabica.
Cà phê thay đổi thế nào sau khi rang và xay
- Sau khi rang, hạt thải khí CO2 nhanh trong khoảng 20 ngày đầu; khi xay, phần khí này mất đi trong vài phút (SCA, 2026).
- Một nghiên cứu đo được 40–50% và 59–73% lượng CO2 mất đi ngay trong vài phút đầu sau khi xay, tùy mẫu (Smrke và cộng sự, 2018).
- Khi khí thoát ra, không khí giàu oxy đi vào và cà phê bắt đầu xuất hiện mùi vị lạ (SCA, 2026).
- Một số hợp chất hương như methanethiol giảm rõ chỉ sau một ngày kể từ khi rang (Gantner và cộng sự, 2024).
Giá cà phê nguyên chất
Giá bán lẻ cà phê nguyên chất phụ thuộc vào giá cà phê nhân, tỷ lệ hao hụt khi rang và các chi phí rang, đóng gói, vận chuyển. Phép tính từ giá nhân hôm nay đến tiền nhân trong 1 kg cà phê rang được trình bày tại Từ giá cà phê nhân đến chi phí 1 kg cà phê rang.
Nguồn dẫn
- Cà phê trộn bắp, đậu nành có phải hàng giả? — Người Lao Động
- Nguy hại từ cà phê bột giả — Báo Đắk Lắk
- Phát hiện, xử lý cơ sở sản xuất, buôn bán cà phê bột giả — Bộ Công an
- TCVN 5251:2015 Cà phê bột — Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam
- Chỉ tiêu TCVN 5251:2015 (bản trích) — coffeetree.vn
- IARC Monographs Vol. 51: Coffee — IARC / NCBI Bookshelf
- Coffee Decoded: Fresh Coffee — Specialty Coffee Association
- Release of CO2 from roasted coffee (Smrke et al., 2018) — Journal of Agricultural and Food Chemistry
- Aroma changes after roasting (Gantner et al., 2024) — Foods