Sơ chế cà phê: tự nhiên, ướt, honey, fine Robusta
Cập nhật 06/10/2026
Sơ chế là cách tách hạt khỏi quả cà phê: chế biến khô (tự nhiên) phơi nguyên quả; chế biến ướt bóc vỏ và loại bỏ lớp nhớt trước khi phơi; honey bóc vỏ nhưng giữ lại một phần lớp nhớt. Với Robusta, chứng nhận Q của Viện Chất lượng Cà phê (CQI) yêu cầu cà phê nhân không có lỗi sơ cấp và đạt từ 80 điểm thử nếm.
Ba cách sơ chế chính
| Phương pháp | Cách làm |
|---|---|
| Khô (tự nhiên) | Phơi nguyên quả, giữ nguyên vỏ thịt và lớp nhớt cho đến khi khô; TCVN 4334:2007 ghi nhận tên gọi "cà phê tự nhiên". |
| Ướt (cà phê rửa) | Bóc vỏ, ủ lên men dưới nước khoảng 12–72 giờ đến khi lớp nhớt được loại bỏ, rồi phơi. |
| Honey | Bóc vỏ nhưng giữ lại một phần lớp nhớt khi phơi; tùy lượng nhớt giữ lại mà gọi là yellow, red hoặc black honey. |
Tỷ lệ lớp nhớt của từng loại honey không có tiêu chuẩn chính thức; tạp chí chuyên ngành Perfect Daily Grind mô tả yellow honey khoảng 25%, red honey 50% và black honey 75–100% lớp nhớt, đồng thời ghi nhận mỗi nhà sản xuất áp dụng khác nhau.
Fine Robusta và chứng nhận Q Robusta
Theo Viện Chất lượng Cà phê (CQI), chứng nhận Q nghĩa là cà phê nhân không có lỗi sơ cấp, đạt điểm thử nếm từ 80 trở lên và có mô tả hương vị. Khóa Q Robusta được xây dựng cùng Cơ quan Phát triển Cà phê Uganda (UCDA). Tại Việt Nam, CQI ghi nhận hoạt động từ năm 2022, gồm sự kiện "SCA Fine Robusta". Từ năm 2025, Hiệp hội Cà phê Đặc sản (SCA) cấp phép chương trình Q từ CQI trong 10 năm.
Cà phê specialty
Thang điểm cũ của SCA (quy trình thử nếm 2004) xếp mức 80–84,99 điểm là "Very Good — Specialty". Năm 2024, tiêu chuẩn SCA-104 thay thế quy trình này; định nghĩa hiện hành của SCA: cà phê specialty là cà phê được nhận biết nhờ những thuộc tính riêng biệt và vì các thuộc tính đó có giá trị tăng thêm đáng kể trên thị trường.
Cuộc thi cà phê đặc sản Việt Nam
- Năm 2025: 139 mẫu đạt tiêu chuẩn cà phê đặc sản (92 Robusta, 47 Arabica), đánh giá theo quy trình của SCA và CQI; giải nhất Robusta đạt 86,46 điểm.
- Năm 2026: 151 trên 182 mẫu dự thi (83%) đạt tiêu chuẩn cà phê đặc sản.
Các loại hạt Culi, Moka và cà phê mít được trình bày tại Cà phê Culi, Moka và cà phê mít.
Nguồn dẫn
- TCVN 4334:2007 Cà phê và sản phẩm cà phê — Thuật ngữ và định nghĩa — Thư viện Pháp luật
- Coffee processing review (2026) — Foods / PMC
- Wet fermentation of coffee (2019) — Frontiers in Microbiology / PMC
- How honey processing is evolving in specialty coffee — Perfect Daily Grind
- Q Exchange Program Guidebook — Coffee Quality Institute
- SCA officially launches Q Grader courses — Daily Coffee News
- Global impact: Vietnam — Coffee Quality Institute
- SCA Protocols & Best Practices (2018) — Specialty Coffee Association
- SCA-104 Affective Assessment (2024) — Specialty Coffee Association
- Kết quả cuộc thi cà phê đặc sản Việt Nam 2025 — Nhân Dân
- Kết quả cuộc thi cà phê đặc sản Việt Nam 2026 — Nhân Dân